Тип публикации: статья из журнала
Год издания: 2025
Идентификатор DOI: 10.52026/2788-5291_2025_80_4_425
Ключевые слова: federalism, federal state, special legal regime, territorial structure, federal territories, specialized tasks, федерализм, федеративті мемлекет, арнайы құқықтық режим, аумақтық құрылым, федералды аумақтар, мамандандырылған міндеттер, федеративное государство, особый правовой режим, территориальное устройство, федеральные территории, специализированные задачи
Аннотация: В статье исследуются особые задачи, носящие общегосударственное стратегическое значение, и невозможность достижения которых обуславливает создание в федерациях территорий прямого федерального управления. Для целей настоящего исследования автором приводится собственная классификация территорий прямого федерального подчинения, основаПоказать полностьюнная на территориально-географическом признаке. Путем проведения компаративистского анализа выделены особенности формирования таких территорий в современных федерациях. Обратившись к сложившемуся территориальному устройству действующих федеративных государств, где созданы территории, находящиеся под прямым федеральным управлением, автором выявлены и систематизированы специализированные задачи, являющиеся основанием их создания в зарубежных федеративных государствах, а также Российской Федерации. Доказано, что некоторые из задач создания федеральных территорий, могут носить универсальный характер, вне зависимости от того, в какой именно форме учреждена та или иная территория, находящаяся под прямым управлением из федерального центра. Изучен опыт создания федеральных территорий в Российской Федерации, проанализированы и оценены с точки зрения практической значимости и целесообразности идеи по созданию в ее пределах иных территорий прямого федерального подчинения. Обосновано, что наделение отдельных территорий правовым режимом, который отличается от режима ординарных территориальных частей федеративного государства, продиктован наличием ряда объективно существующих факторов, не позволяющих осуществлять эффективное управление такими территориями. Оценены перспективы по дальнейшему совершенствованию института федеральных территорий, сделан вывод о том, что специализированные задачи, которые преследуются законодателем при учреждении федеральных территорий, также могут быть распространены и на унитарные государства, где на практике также имеет место создание территорий с особым правовым режимом. The article examines specific tasks of national strategic importance, the impossibility of achieving which has led to the creation of territories under direct federal administration in the federations. For the purposes of this study, the author presents his own classification of territories under direct federal control, based on territorial and geographical criteria. Through comparative analysis, the author highlights the characteristics of the formation of such territories in modern federations. Referring to the established territorial structure of existing federal states, where territories under direct federal administration have been created, the author has identified and systematized the specialized tasks that are the basis for their creation in foreign federal states, as well as in the Russian Federation. It has been proven that some of the tasks of creating federal territories may be universal in nature, regardless of the specific form in which a particular territory under direct control from the federal center is established. The experience of creating federal territories in the Russian Federation has been studied, and the idea of creating other territories of direct federal subordination within its borders has been analyzed and evaluated in terms of its practical significance and feasibility. It has been substantiated that granting certain territories a legal regime that differs from that of ordinary territorial units of a federal state is dictated by a number of objectively existing factors that prevent the effective management of such territories. The prospects for further improvement of the institution of federal territories are assessed, and it is concluded that the specialized tasks pursued by the legislator in establishing federal territories can also be extended to unitary states, where in practice territories with a special legal regime are also created Мақалада жалпы мемлекеттік стратегиялық маңызы бар және оған қол жеткізу мүмкіндігі федерацияларда тікелей федералды басқару аумақтарын құруды анықтайтын ерекше міндеттер зерттеледі. Осы зерттеудің мақсаттары үшін автор аумақтық-географиялық белгіге негізделген тікелей федералды бағыныстағы аумақтардың өзіндік жіктемесін келтіреді. Компаративистік талдау жүргізу арқылы қазіргі федерацияларда осындай аумақтардың қалыптасу ерекшеліктері анықталды. Тікелей федералды басқарылатын аумақтар құрылған қолданыстағы Федеративті мемлекеттердің қалыптасқан аумақтық құрылымына жүгіне отырып, автор оларды шетелдік Федеративті мемлекеттерде, сондай-ақ Ресей Федерациясында құруға негіз болатын мамандандырылған міндеттерді анықтады және жүйелендірді. Федералды аумақтарды құрудың кейбір міндеттері федералды орталықтан тікелей басқарылатын белгілі бір аумақтың қандай формада құрылғанына қарамастан әмбебап сипатта болуы мүмкін екендігі дәлелденді. Ресей Федерациясында федералды аумақтарды құру тәжірибесі зерттелді, оның ішінде тікелей федералды бағыныстың басқа аумақтарын құру идеясының практикалық маңыздылығы мен орындылығы тұрғысынан талданды және бағаланды. Жекелеген аумақтарға Федеративті мемлекеттің қарапайым аумақтық бөліктерінен ерекшеленетін құқықтық режим беру мұндай аумақтарды тиімді басқаруға мүмкіндік бермейтін бірқатар объективті факторлардың болуымен байланысты екендігі негізделген. Федералдық аумақтар институтын одан әрі жетілдіру перспективалары бағаланды, федералдық аумақтарды құру кезінде заң шығарушы алға қойған мамандандырылған міндеттер унитарлық мемлекеттерге де таралуы мүмкін деген қорытындыға келді, мұнда іс жүзінде арнайы құқықтық режимі бар аумақтарды құру да орын алады
Журнал: Вестник Института законодательства и правовой информации Республики Казахстан
Выпуск журнала: Т. 80, № 4
Номера страниц: 425-438
ISSN журнала: 27885283
Место издания: Астана
Издатель: Институт законодательства и правовой информации Республики Казахстан